Kennisbank

Premack

Responsen geordend naar relatieve waarschijnlijkheid.

Premack-principe

Hoe waarschijnlijker gedrag toegang kan geven aan minder waarschijnlijk gedrag.

Responswaarschijnlijkheid

Een conditie opent meerdere mogelijke responsen, ieder met een eigen relatieve waarschijnlijkheid.

Responsen als waarschijnlijkheidsruimte

Het Premack-principe wordt vaak samengevat als: eerst minder gewenst gedrag, daarna toegang tot gewenster gedrag. Dat is praktisch bruikbaar, maar conceptueel te plat. De kern is dat een situatie meerdere mogelijke responsen opent, en dat die responsen niet even waarschijnlijk zijn.

De waarschijnlijkheid van een respons wordt beïnvloed door eerdere leerervaring, huidige toestand, prikkelwaarde, inspanning, risico en beschikbare alternatieven. Een respons die op dit moment waarschijnlijker is, kan daardoor functioneren als toegang voor een respons die minder waarschijnlijk is.

Premack: een minder waarschijnlijke respons kan sterker worden wanneer deze toegang geeft tot een waarschijnlijkere respons.

De kaarten benoemen alleen de responsen. De waarschijnlijkheid staat in de horizontale gewichtskolommen erboven. De boom vertrekt vanuit één conditie, omdat de responsen alternatieven zijn binnen dezelfde situatie, niet opeenvolgende stappen in één keten.

Premack-koppeling

De Premack-koppeling ontstaat wanneer een minder waarschijnlijke respons toegang geeft tot een waarschijnlijkere respons. In training wordt de minder waarschijnlijke respons dan functioneel gemaakt: hij wordt de route naar iets wat de hond op dat moment waarschijnlijker wil doen.

Belangrijk is dat de trainer die toegang ook werkelijk kan begrenzen. Zonder controle over de toegang ontstaat er geen heldere koppeling tussen de eerste respons en het gevolg.