Kern

Gedrag heeft zelden één enkele verklaring. We kunnen gedrag bekijken vanuit verschillende invalshoeken. Bijvoorbeeld vanuit genetische aanleg (ras- en individu), aangeleerde ervaringen, verschuivingen van behoefte en prioriteit, gewoontevorming, zelfbehoud, etc. ^{[1]Bron 1Handbook of Applied Dog Behavior and Training, Volume 1: Adaptation and LearningSteven R. Lindsay2000Naar referentieblok [2]Bron 2Development and Validation of a Questionnaire for Measuring Behavior and Temperament Traits in Pet DogsYuying Hsu, James A. Serpell2003DOI: 10.2460/javma.2003.223.1293Naar referentieblok}

Dit heeft invloed op onze trainingsdoelen. Soms ligt de sleutel bij het aanpassen van een aangeleerde reactie, soms bij het vervullen van een bepaald instinct. Vaak is het een specifieke combinatie hiervan.

Hieronder volgen een aantal beginselen, basale lenzen, voor het begrijpen van de oorsprong van gedrag.

Onder aanleg, of "nature", verstaan we alles wat te maken heeft met de genetische opmaak van de hond. Voornamelijk betreft dit ras-, maar ook nest- / lijn-eigenschappen. Aanleg is als het ware de opzet voor gedragsvorming. ^{[3]Bron 3Dog Behavior Co-Varies with Height, Bodyweight and Skull ShapePaul D. McGreevy, Dana Georgevsky, Johanna Carrasco, Macarena Valenzuela, Deborah L. Duffy, James A. Serpell2013-12-16DOI: 10.1371/journal.pone.0080529Naar referentieblok}

Bouwend op de aanleg van een hond is de som van levens-ervaringen, ofwel "nurture". De levensloop van een hond kleurt namelijk de uiting van diens aanleg. Zo is de vroege levensloop bijvoorbeeld erg bepalend in hoe zij in later leven zich bij verschillende omgevingen, prikkeling, en situaties zullen voelen. Dat gevoel, gepaard met neigingen geboren uit aanleg, kan instinctieve reacties doen onstaan, welke versterkt of verzwakt kunnen worden door hoe de omgeving hierdoor beïnvloed wordt. ^{[4]Bron 4Canine Socialisation: A Narrative Systematic ReviewVictoria McEvoy, Uri Baqueiro Espinosa, Andrew Crump, Gareth Arnott2022-10-22DOI: 10.3390/ani12212895Naar referentieblok [5]Bron 5Relationship between Aggressive and Avoidance Behaviour by Dogs and Their Experience in the First Six Months of LifeDavid L. Appleby, John W. S. Bradshaw, Rachel A. Casey2002DOI: 10.1136/vr.150.14.434Naar referentieblok}

Om grip te krijgen op het success van de doelen die wij voor ogen hebben, is het dus verstandig om jezelf open te stellen voor beide variabelen: welke aanleg heeft je hond, en hoe kleurt de levensloop en het repertoire aan ervaringen vervolgens de expressie hiervan.

Dit betekent dat wij naast het toenaderen van aantrekkers en vermijden van afstoters, ook rekening moeten houden met de verhouding tussen verwachte uitkomst tegenover verwachte kosten en risico's. Als wij namelijk energie steken in een aantrekker, moet deze zichzelf wel op den duur terugbetalen. Je kunt dit zien als "winst": net als een bedrijf, heeft een hond (organisme) een overschot aan energie nodig uit wat het spendeert om dit te bemachtingen, om voort te blijven bestaan. Zoals een bedrijf het nodig heeft om diens activiteiten uit te blijven oefenen, heeft een organisme het nodig om verder te leven. Want leven is een activiteit, en kost energie. Dit betekent, als je net zo veel energie verspilt als dat je ontvangt, de reden om het op te zoeken zichzelf opheft--het is net alsof je nooit iets gedaan had. Echter, als je meer energie ontvangt dan je besteedt (zelfs met een aantal vruchteloze pogingen erbij genomen) dan kun je hier op verder teren. ^{[6]Bron 6Reward Salience and Choice in a Controlling Context: A Lab ExperimentRosa Hendijani, Piers Steel2022-04-25DOI: 10.3389/fpsyg.2022.862152Naar referentieblok}

In onze training kunnen we dit toepassen door te zorgen dat er veel "winst" te halen valt uit gedrag dat wij willen aansporen, en veel "verlies" uit gedrag dat wij willen ontmoedigen. Hier wil je wel bewust zijn van het feit dat jouw hond (subjectief) bepaald, zelfs soms verschillend van moment op moment, wat die beschouwt als winst en verlies. Soms is wat wij denken dat het één is, namelijk voor de hond het ander--dit kan onze training in de war schoppen. ^{[7]Bron 7Reward Type and Behavioural Patterns Predict Dogs’ Success in a Delay of Gratification ParadigmDésirée Brucks, Matteo Soliani, Friederike Range, Sarah Marshall-Pescini2017-03-08DOI: 10.1038/srep42459Naar referentieblok}

Let hierbij tevens op: het gaat ook om -verwacht- resultaat. Het verwachtingspatroon is namelijk wat voor de hond functioneert als de basis voor diens keuzes en handelingen. Niet zo zeer het werkelijke resultaat--dit informeert de hond namelijk pas achteraf, soms zelfs alleen na meerdere herhalingen. Ons verwachtingspatroon verschilt wel eens van die van de hond, wat tevens een oorzaak kan zijn voor miscommunicatie. ^{[8]Bron 8Waiting for More: The Performance of Domestic Dogs (Canis familiaris) on Exchange TasksRebecca J. Leonardi, Sarah-Jane Vick, Valérie Dufour2012DOI: 10.1007/s10071-011-0437-yNaar referentieblok}

gedragsresultaat ≈ verwachte opbrengst - verwachte kost